Przejdź do treści
Wszystkie poradniki
, , , ,

Kolejność działań: dlaczego dobry uczeń traci punkty na E8

Okładka wpisu SOLVE: Kolejność działań: dlaczego dobry uczeń traci punkty na E8
8 : 2(2 + 2) = 16

Wynik 1 to błąd

Mnożenie i dzielenie mają ten sam priorytet, więc liczysz od lewej: najpierw nawias (2 + 2 = 4), potem 8 : 2 = 4, na końcu 4 · 4 = 16. Wynik 1 wychodzi tylko wtedy, gdy ktoś mnoży przed dzieleniem, a takiej zasady w szkolnej matematyce nie ma.

Samo zadanie jest zapisane mało elegancko i w porządnym arkuszu nikt tak nie pisze. Ale spór w komentarzach pokazuje coś ważniejszego. Kolejność wykonywania działań to temat z klasy 4, a błędy w niej robią też ósmoklasiści, którzy liczą szybko i dobrze. Poniżej zasada w jednym zdaniu, 6 miejsc, w których się sypie, i rzecz, której nie znajdziesz w innych poradnikach: ile taki błąd kosztuje punktów na egzaminie.

W skrócie
  • 4Zasada ma 4 stopnie: nawiasy, potęgi i pierwiastki, mnożenie i dzielenie, dodawanie i odejmowanie.
  • =8:2(2+2) = 16, bo dzielenie i mnożenie wykonuje się po kolei od lewej do prawej.
  • 66 pułapek. W zadaniu zamkniętym na E8 każda z nich to 0 z 1 punktu, nawet przy dobrej metodzie.
  • 10Na dziś: ponumeruj działania ołówkiem, zanim zaczniesz liczyć. 10 sekund na przykład.
ten temat przerobisz w zbiorzeUłamki, oś liczbowa i zaokrągleniaRozwiązania krok po kroku, próbka za darmo39,99 złZobacz zbiór

Kolejność wykonywania działań: zasada w jednym zdaniu

Najpierw nawiasy, potem potęgi i pierwiastki, potem mnożenie i dzielenie od lewej do prawej, na końcu dodawanie i odejmowanie od lewej do prawej. Tyle. Cała reszta tego wpisu to sytuacje, w których ta jedna linijka łatwo wylatuje z głowy.

Zapamiętaj jako schodki

Cztery stopnie, zawsze z góry na dół

Nawiasy stoją na samej górze, dodawanie na samym dole. Schodzisz stopień po stopniu i nie przeskakujesz.

  1. ( )NawiasyTeż kreska ułamkowa i znak pierwiastka
  2. x² √Potęgi i pierwiastkiPotęga bierze tylko to, co stoi tuż pod nią
  3. · :Mnożenie i dzielenieŻadne nie ma pierwszeństwaod lewej do prawej
  4. + −Dodawanie i odejmowanieNajniższy stopień, liczysz na końcuod lewej do prawej

Gdy na jednym stopniu stoją dwa działania, idziesz jak przy czytaniu: od lewej. To jedyna reguła, której szkolne regułki często nie dopowiadają.

Co jest pierwsze: mnożenie czy dodawanie?

Mnożenie jest przed dodawaniem zawsze, chyba że dodawanie stoi w nawiasie. Nawias to jedyny sposób, żeby „wypchnąć” niższe działanie na początek kolejki. Dlatego nawiasy są na najwyższym stopniu.

Bez nawiasu2 + 3 · 414Najpierw mnożenie: 3 · 4 = 12, potem 2 + 12.
Z nawiasem(2 + 3) · 420Nawias wygrywa: 2 + 3 = 5, potem 5 · 4.

Z mnożeniem i dzieleniem jest inaczej, niż wielu uczniów pamięta ze szkoły. Żadne z nich nie ma pierwszeństwa. Mnożenie i dzielenie stoją na tym samym stopniu, więc najpierw wykonujesz to, które stoi bardziej na lewo. To samo dotyczy pary dodawanie i odejmowanie.

Typowe błędy

Sześć miejsc, w których kolejność się sypie

Każdą z tych pułapek widzimy na lekcjach u uczniów, którzy regułkę znają na pamięć. Problem nie leży w wiedzy, tylko w pośpiechu: oko czyta od lewej, a zasada czasem każe zacząć od środka.

01

Co pierwsze: mnożenie czy dzielenie?

Od lewej
24 : 4 · 2 = 24 : 8 = 3
24 : 4 · 2 = 6 · 2 = 12

Zasada: mnożenie i dzielenie mają ten sam priorytet, więc idziesz od lewej. Skrót „mnożenie przed dzieleniem” po prostu nie istnieje.

02

Odejmowanie i dodawanie też idą od lewej

Od lewej
10 − 4 + 2 = 10 − 6 = 4
10 − 4 + 2 = 6 + 2 = 8

Zasada: minus odejmuje tylko tę liczbę, która stoi zaraz za nim, a nie całą resztę działania.

03

Minus przed nawiasem

Nawiasy
10 − (4 − 1) = 10 − 4 − 1 = 5
10 − (4 − 1) = 10 − 3 = 7

Zasada: minus przed nawiasem odejmuje cały wynik nawiasu. Opuszczając nawias, zmieniasz znak każdego wyrazu w środku: 10 − 4 + 1 = 7.

04

Liczba ujemna w potędze

Potęgi
−3² = 9
−3² = −9, ale (−3)² = 9

Zasada: potęga ma pierwszeństwo przed minusem stojącym z przodu. Nawias decyduje, co podnosisz do potęgi: samą trójkę czy całą liczbę ujemną.

Znajdź błąd

Oblicz: 5 − 2 · (4 − 1)²

Kliknij krok, w którym kolejność się posypała.

Jest! Odejmowanie 5 − 2 poszło przed potęgą i mnożeniem, a to najniższy stopień schodków.

Poprawnie: 5 − 2 · 9 = 5 − 18 = −13.

05

Kreska ułamkowa i pierwiastek działają jak nawias

Ułamki
6 + 42 = 6 + 2 = 8
6 + 42 = 102 = 5

Zasada: najpierw cały licznik i cały mianownik, dopiero potem dzielisz. Z pierwiastkiem tak samo: 9 + 16 = 25 = 5, a nie 3 + 4 = 7.

06

Dwa nawiasy, jeden w drugim

Nawiasy
2 · [3 + (5 − 2)²] = 6 + 9 = 15
2 · [3 + 3²] = 2 · 12 = 24

Zasada: liczysz od najbardziej wewnętrznego nawiasu, a nawias kwadratowy mnożysz w całości. Nawiasy obok siebie, jak (2 + 3)(4 − 1), liczysz osobno: 5 · 3 = 15.

Co pierwsze, potęga czy pierwiastek? Stoją na tym samym stopniu, a wszystko pod znakiem pierwiastka liczysz najpierw, jak w nawiasie: 2 · 8 + 3² = 16 + 9 = 13.

zajrzyj do środka, zanim kupiszDarmowa próbka zbioru Ułamki, oś liczbowa i zaokrągleniaOtwórz próbkę →
Rozwiązanie krok po kroku

Ile wynosi 8:2(2+2)? Zobacz każdy krok

Zadanie z internetu łączy pułapkę nr 1 z nawiasem. Przełącz, żeby zobaczyć, w którym miejscu powstaje wynik 1.

  1. 8 : 2(2 + 2)
  2. 8 : 2 · (2 + 2)
  3. 8 : 2 · 4
  4. 4 · 4
  5. 16

Skąd bierze się 1? Z przekonania, że mnożenie „zapisane bez kropki” przy nawiasie jest ważniejsze od dzielenia. W zasadach szkolnych takiego wyjątku nie ma. Dobrze napisane zadanie po prostu nie zostawia wątpliwości: 8 : 2 · (2 + 2) albo ułamek z kreską.

Kolejność działań a kalkulator: dlaczego wynik się różni

Prosty kalkulator liczy każde działanie od razu po wciśnięciu kolejnego znaku. Kalkulator naukowy i kalkulator w telefonie w trybie naukowym znają kolejność działań.

Prosty kalkulator2 + 3 × 420Liczy po kolei, jak leci: 2 + 3 = 5, potem 5 × 4.
Kalkulator naukowy2 + 3 × 414Zna schodki: najpierw 3 × 4, potem dodawanie.

Przy zapisie w stylu 8:2(2+2) niektóre modele kalkulatorów naukowych traktują mnożenie bez znaku jako ważniejsze i pokazują 1. Dlatego rozstrzyga zasada, a nie ekran. Na egzaminie ósmoklasisty kalkulatora i tak nie ma.

Ile kolejność działań kosztuje na egzaminie ósmoklasisty

Tego nie pokazuje żaden poradnik z regułką. Na egzaminie nikt nie sprawdza, czy znasz zasadę na pamięć. Sprawdza tylko, czy wynik jest dobry. A w zadaniu zamkniętym nie ma punktów za metodę.

0 / 1punkt w zadaniu zamkniętym: dobrze albo wcale
2-3punkty za zadanie otwarte, oceniane etapami
125 minna cały arkusz z matematyki

Zobacz to na zadaniu w stylu arkusza CKE. Wyrażenie wygląda niewinnie, a każda z trzech złych odpowiedzi to dokładnie jedna pułapka z listy wyżej. Wybierz swoją.

Zadanie zamknięte · 0 lub 1 punkt

Wartość wyrażenia 2 − 3 · (−2)² jest równa

Tu jest haczyk. Błędne odpowiedzi w zadaniach zamkniętych bardzo często są wynikami typowych pomyłek. Uczeń, który policzył 14, znajduje swoje 14 wśród odpowiedzi i jest spokojny, że ma dobrze. Metoda była dobra, uwaga też. Zabrakło jednego nawiasu przy potędze i punkt przepadł.

  • 0Zadanie zamknięte: 0 z 1 punktuJeden błąd w kolejności zmienia wynik, a zły wynik to zero, niezależnie od tego, jak dobrze szło do tej pory.
  • ½Zadanie otwarte: część punktówEgzaminator ocenia etapy, więc błąd w rachunkach zwykle zabiera część punktów. Jeśli zmienia dalszy tok rozwiązania, potrafi zabrać więcej.
  • ×3Ta sama luka w kilku zadaniachKolejność działań siedzi w potęgach, pierwiastkach, wyrażeniach algebraicznych, równaniach i zadaniach z treścią.

Do rodzica: jeśli dziecko liczy sprawnie, a w pracach klasowych gubi punkty „na rachunkach”, kolejność działań to jedno z pierwszych miejsc, które warto sprawdzić. To jeden z najczęstszych błędów w całej podstawówce i da się go wyprostować w tydzień: kilka dobrze dobranych przykładów i nawyk z sekcji niżej. Spokojny plan na cały rok przed E8 znajdziecie w przygotowaniu do egzaminów.

Diagnoza w 30 minut

Sprawdźmy, czy to ta luka

Na bezpłatnej lekcji próbnej korepetytor da kilka krótkich wyrażeń i po samym sposobie liczenia zobaczy, czy kolejność działań zabiera punkty.

Umów bezpłatną lekcję
  • 30 minut
  • 1:1 online
Nawyk, który chroni punkty

Jak sprawdzić kolejność działań w 10 sekund

Nie chodzi o to, żeby liczyć wolniej. Chodzi o to, żeby zanim cokolwiek policzysz, przez chwilę popatrzeć na całe wyrażenie.

5 − 2 · (4 − 1)2

  1. 1Obrysuj nawiasyOłówkiem, lekko. Kreskę ułamkową i znak pierwiastka traktuj tak samo, bo działają jak nawias.
  2. 2Ponumeruj znaki działańNad każdym znakiem mała cyfra według schodków. Przy dwóch działaniach na jednym stopniu mniejszą cyfrę dostaje to po lewej.
  3. 3Licz według cyferekNie według tego, co stoi pierwsze w linijce. Cyferki już podjęły decyzję, więc głowa zajmuje się samym liczeniem.

Mikro-akcja na dziś: weź najbliższą pracę domową z matematyki i w trzech pierwszych przykładach ponumeruj działania, zanim cokolwiek policzysz. 10 sekund na przykład, zero dodatkowych zadań. Po tygodniu zaczniesz to robić w głowie.

Kolejność wykonywania działań: zadania do sprawdzenia

Pięć przykładów, od najłatwiejszego do najtrudniejszego. Policz na kartce, wpisz wynik i kliknij „Sprawdź”.

Wynik: 0 / 5
  1. 112 − 4 · 2

    Nie tym razem. Który stopień schodków przeskoczyłeś?

    4. Mnożenie idzie przed odejmowaniem, więc 12 − 8 = 4.

  2. 218 : 3 · 2

    Nie tym razem. Który stopień schodków przeskoczyłeś?

    12. Dzielenie i mnożenie liczysz od lewej, więc 18 : 3 = 6, a 6 · 2 = 12.

  3. 320 − (8 − 3) + 2

    Nie tym razem. Który stopień schodków przeskoczyłeś?

    17. Najpierw nawias daje 5, potem od lewej: 20 − 5 = 15, a 15 + 2 = 17.

  4. 4−2² + (−3)²

    Nie tym razem. Który stopień schodków przeskoczyłeś?

    5. Potęga idzie przed minusem z przodu, więc −2² = −4, a (−3)² = 9, razem −4 + 9 = 5.

  5. 5(3 + 16) · 2 − 18 : (1 + 2)²

    Nie tym razem. Który stopień schodków przeskoczyłeś?

    12. Pierwszy nawias daje 7, więc 7 · 2 = 14. Drugi daje 3² = 9, więc 18 : 9 = 2. Na końcu 14 − 2 = 12.

Pięć na pięć? Kolejność masz w małym palcu. Jeśli któryś przykład wyszedł inaczej, sprawdź, na którym stopniu schodków się rozjechało, i wróć do pułapek wyżej. A jeśli chcesz zobaczyć szerzej, na czym stoisz z całą matematyką, test poziomu zajmuje kilka minut.

Na koniec

Kolejność wykonywania działań to cztery stopnie i jedna reguła na każdym z nich: od lewej do prawej. Kto ją stosuje z ołówkiem w ręku, nie oddaje punktów w zadaniach, które umie. A to najprostsze punkty w całym arkuszu, bo nie wymagają niczego nowego, tylko nawyku.

Czytaj dalej

To też Ci się przyda

Bezpłatna lekcja próbna

30 minut, żeby wiedzieć, na czym stoicie

Korepetycje z matematyki wyłącznie 1:1 online, od klasy 4 do matury. Na pierwszej lekcji sprawdzimy kolejność działań i to, co z niej wyrasta: potęgi, wyrażenia i równania.

Umów bezpłatną lekcję
  • 30 minut
  • 1:1 online

przygotowanie 1:1

Rozumiesz przykład, a w zadaniu znowu się gubisz?

To nie kwestia talentu. Ćwiczysz to z korepetytorem 1:1, od pierwszej lekcji na zadaniach CKE, i pytasz tyle razy, ile trzeba. Po próbnej wiesz, od czego zacząć.

  • 30 minut online
  • bez opłat
  • bez karty