Wynik 1 to błąd
Mnożenie i dzielenie mają ten sam priorytet, więc liczysz od lewej: najpierw nawias (2 + 2 = 4), potem 8 : 2 = 4, na końcu 4 · 4 = 16. Wynik 1 wychodzi tylko wtedy, gdy ktoś mnoży przed dzieleniem, a takiej zasady w szkolnej matematyce nie ma.
Samo zadanie jest zapisane mało elegancko i w porządnym arkuszu nikt tak nie pisze. Ale spór w komentarzach pokazuje coś ważniejszego. Kolejność wykonywania działań to temat z klasy 4, a błędy w niej robią też ósmoklasiści, którzy liczą szybko i dobrze. Poniżej zasada w jednym zdaniu, 6 miejsc, w których się sypie, i rzecz, której nie znajdziesz w innych poradnikach: ile taki błąd kosztuje punktów na egzaminie.
- 4Zasada ma 4 stopnie: nawiasy, potęgi i pierwiastki, mnożenie i dzielenie, dodawanie i odejmowanie.
- =8:2(2+2) = 16, bo dzielenie i mnożenie wykonuje się po kolei od lewej do prawej.
- 66 pułapek. W zadaniu zamkniętym na E8 każda z nich to 0 z 1 punktu, nawet przy dobrej metodzie.
- 10Na dziś: ponumeruj działania ołówkiem, zanim zaczniesz liczyć. 10 sekund na przykład.
Kolejność wykonywania działań: zasada w jednym zdaniu
Najpierw nawiasy, potem potęgi i pierwiastki, potem mnożenie i dzielenie od lewej do prawej, na końcu dodawanie i odejmowanie od lewej do prawej. Tyle. Cała reszta tego wpisu to sytuacje, w których ta jedna linijka łatwo wylatuje z głowy.
Cztery stopnie, zawsze z góry na dół
Nawiasy stoją na samej górze, dodawanie na samym dole. Schodzisz stopień po stopniu i nie przeskakujesz.
- ( )NawiasyTeż kreska ułamkowa i znak pierwiastka
- x² √Potęgi i pierwiastkiPotęga bierze tylko to, co stoi tuż pod nią
- · :Mnożenie i dzielenieŻadne nie ma pierwszeństwaod lewej do prawej
- + −Dodawanie i odejmowanieNajniższy stopień, liczysz na końcuod lewej do prawej
Gdy na jednym stopniu stoją dwa działania, idziesz jak przy czytaniu: od lewej. To jedyna reguła, której szkolne regułki często nie dopowiadają.
Co jest pierwsze: mnożenie czy dodawanie?
Mnożenie jest przed dodawaniem zawsze, chyba że dodawanie stoi w nawiasie. Nawias to jedyny sposób, żeby „wypchnąć” niższe działanie na początek kolejki. Dlatego nawiasy są na najwyższym stopniu.
Z mnożeniem i dzieleniem jest inaczej, niż wielu uczniów pamięta ze szkoły. Żadne z nich nie ma pierwszeństwa. Mnożenie i dzielenie stoją na tym samym stopniu, więc najpierw wykonujesz to, które stoi bardziej na lewo. To samo dotyczy pary dodawanie i odejmowanie.
Sześć miejsc, w których kolejność się sypie
Każdą z tych pułapek widzimy na lekcjach u uczniów, którzy regułkę znają na pamięć. Problem nie leży w wiedzy, tylko w pośpiechu: oko czyta od lewej, a zasada czasem każe zacząć od środka.
Co pierwsze: mnożenie czy dzielenie?
Od lewejZasada: mnożenie i dzielenie mają ten sam priorytet, więc idziesz od lewej. Skrót „mnożenie przed dzieleniem” po prostu nie istnieje.
Odejmowanie i dodawanie też idą od lewej
Od lewejZasada: minus odejmuje tylko tę liczbę, która stoi zaraz za nim, a nie całą resztę działania.
Minus przed nawiasem
NawiasyZasada: minus przed nawiasem odejmuje cały wynik nawiasu. Opuszczając nawias, zmieniasz znak każdego wyrazu w środku: 10 − 4 + 1 = 7.
Liczba ujemna w potędze
PotęgiZasada: potęga ma pierwszeństwo przed minusem stojącym z przodu. Nawias decyduje, co podnosisz do potęgi: samą trójkę czy całą liczbę ujemną.
Oblicz: 5 − 2 · (4 − 1)²
Kliknij krok, w którym kolejność się posypała.
Jest! Odejmowanie 5 − 2 poszło przed potęgą i mnożeniem, a to najniższy stopień schodków.
Poprawnie: 5 − 2 · 9 = 5 − 18 = −13.
Kreska ułamkowa i pierwiastek działają jak nawias
UłamkiZasada: najpierw cały licznik i cały mianownik, dopiero potem dzielisz. Z pierwiastkiem tak samo: 9 + 16 = 25 = 5, a nie 3 + 4 = 7.
Dwa nawiasy, jeden w drugim
NawiasyZasada: liczysz od najbardziej wewnętrznego nawiasu, a nawias kwadratowy mnożysz w całości. Nawiasy obok siebie, jak (2 + 3)(4 − 1), liczysz osobno: 5 · 3 = 15.
Co pierwsze, potęga czy pierwiastek? Stoją na tym samym stopniu, a wszystko pod znakiem pierwiastka liczysz najpierw, jak w nawiasie: 2 · 8 + 3² = 16 + 9 = 13.
Ile wynosi 8:2(2+2)? Zobacz każdy krok
Zadanie z internetu łączy pułapkę nr 1 z nawiasem. Przełącz, żeby zobaczyć, w którym miejscu powstaje wynik 1.
- 8 : 2(2 + 2)
- 8 : 2 · (2 + 2)
- 8 : 2 · 4
- 4 · 4
- 16
- 8 : 2(2 + 2)
- 8 : 2 · (2 + 2)
- 8 : 2 · 4
- 8 : 8
- 1
Skąd bierze się 1? Z przekonania, że mnożenie „zapisane bez kropki” przy nawiasie jest ważniejsze od dzielenia. W zasadach szkolnych takiego wyjątku nie ma. Dobrze napisane zadanie po prostu nie zostawia wątpliwości: 8 : 2 · (2 + 2) albo ułamek z kreską.
Kolejność działań a kalkulator: dlaczego wynik się różni
Prosty kalkulator liczy każde działanie od razu po wciśnięciu kolejnego znaku. Kalkulator naukowy i kalkulator w telefonie w trybie naukowym znają kolejność działań.
Przy zapisie w stylu 8:2(2+2) niektóre modele kalkulatorów naukowych traktują mnożenie bez znaku jako ważniejsze i pokazują 1. Dlatego rozstrzyga zasada, a nie ekran. Na egzaminie ósmoklasisty kalkulatora i tak nie ma.
Ile kolejność działań kosztuje na egzaminie ósmoklasisty
Tego nie pokazuje żaden poradnik z regułką. Na egzaminie nikt nie sprawdza, czy znasz zasadę na pamięć. Sprawdza tylko, czy wynik jest dobry. A w zadaniu zamkniętym nie ma punktów za metodę.
Zobacz to na zadaniu w stylu arkusza CKE. Wyrażenie wygląda niewinnie, a każda z trzech złych odpowiedzi to dokładnie jedna pułapka z listy wyżej. Wybierz swoją.
Wartość wyrażenia 2 − 3 · (−2)² jest równa
Tu jest haczyk. Błędne odpowiedzi w zadaniach zamkniętych bardzo często są wynikami typowych pomyłek. Uczeń, który policzył 14, znajduje swoje 14 wśród odpowiedzi i jest spokojny, że ma dobrze. Metoda była dobra, uwaga też. Zabrakło jednego nawiasu przy potędze i punkt przepadł.
- 0Zadanie zamknięte: 0 z 1 punktuJeden błąd w kolejności zmienia wynik, a zły wynik to zero, niezależnie od tego, jak dobrze szło do tej pory.
- ½Zadanie otwarte: część punktówEgzaminator ocenia etapy, więc błąd w rachunkach zwykle zabiera część punktów. Jeśli zmienia dalszy tok rozwiązania, potrafi zabrać więcej.
- ×3Ta sama luka w kilku zadaniachKolejność działań siedzi w potęgach, pierwiastkach, wyrażeniach algebraicznych, równaniach i zadaniach z treścią.
Do rodzica: jeśli dziecko liczy sprawnie, a w pracach klasowych gubi punkty „na rachunkach”, kolejność działań to jedno z pierwszych miejsc, które warto sprawdzić. To jeden z najczęstszych błędów w całej podstawówce i da się go wyprostować w tydzień: kilka dobrze dobranych przykładów i nawyk z sekcji niżej. Spokojny plan na cały rok przed E8 znajdziecie w przygotowaniu do egzaminów.
Sprawdźmy, czy to ta luka
Na bezpłatnej lekcji próbnej korepetytor da kilka krótkich wyrażeń i po samym sposobie liczenia zobaczy, czy kolejność działań zabiera punkty.
Umów bezpłatną lekcję- 30 minut
- 1:1 online
Jak sprawdzić kolejność działań w 10 sekund
Nie chodzi o to, żeby liczyć wolniej. Chodzi o to, żeby zanim cokolwiek policzysz, przez chwilę popatrzeć na całe wyrażenie.
- 1Obrysuj nawiasyOłówkiem, lekko. Kreskę ułamkową i znak pierwiastka traktuj tak samo, bo działają jak nawias.
- 2Ponumeruj znaki działańNad każdym znakiem mała cyfra według schodków. Przy dwóch działaniach na jednym stopniu mniejszą cyfrę dostaje to po lewej.
- 3Licz według cyferekNie według tego, co stoi pierwsze w linijce. Cyferki już podjęły decyzję, więc głowa zajmuje się samym liczeniem.
Mikro-akcja na dziś: weź najbliższą pracę domową z matematyki i w trzech pierwszych przykładach ponumeruj działania, zanim cokolwiek policzysz. 10 sekund na przykład, zero dodatkowych zadań. Po tygodniu zaczniesz to robić w głowie.
Kolejność wykonywania działań: zadania do sprawdzenia
Pięć przykładów, od najłatwiejszego do najtrudniejszego. Policz na kartce, wpisz wynik i kliknij „Sprawdź”.
- 112 − 4 · 2
Nie tym razem. Który stopień schodków przeskoczyłeś?
4. Mnożenie idzie przed odejmowaniem, więc 12 − 8 = 4.
- 218 : 3 · 2
Nie tym razem. Który stopień schodków przeskoczyłeś?
12. Dzielenie i mnożenie liczysz od lewej, więc 18 : 3 = 6, a 6 · 2 = 12.
- 320 − (8 − 3) + 2
Nie tym razem. Który stopień schodków przeskoczyłeś?
17. Najpierw nawias daje 5, potem od lewej: 20 − 5 = 15, a 15 + 2 = 17.
- 4−2² + (−3)²
Nie tym razem. Który stopień schodków przeskoczyłeś?
5. Potęga idzie przed minusem z przodu, więc −2² = −4, a (−3)² = 9, razem −4 + 9 = 5.
- 5(3 + 16) · 2 − 18 : (1 + 2)²
Nie tym razem. Który stopień schodków przeskoczyłeś?
12. Pierwszy nawias daje 7, więc 7 · 2 = 14. Drugi daje 3² = 9, więc 18 : 9 = 2. Na końcu 14 − 2 = 12.
Pięć na pięć? Kolejność masz w małym palcu. Jeśli któryś przykład wyszedł inaczej, sprawdź, na którym stopniu schodków się rozjechało, i wróć do pułapek wyżej. A jeśli chcesz zobaczyć szerzej, na czym stoisz z całą matematyką, test poziomu zajmuje kilka minut.
Na koniec
Kolejność wykonywania działań to cztery stopnie i jedna reguła na każdym z nich: od lewej do prawej. Kto ją stosuje z ołówkiem w ręku, nie oddaje punktów w zadaniach, które umie. A to najprostsze punkty w całym arkuszu, bo nie wymagają niczego nowego, tylko nawyku.
Chcesz przerobić to do końca?
Dwa zbiory zadań z rozwiązaniami krok po kroku. Pliki PDF dostajesz od razu po zakupie.
Zbiory działów mają darmową próbkę. Dwa materiały w koszyku to −10% na cały koszyk.
To też Ci się przyda
30 minut, żeby wiedzieć, na czym stoicie
Korepetycje z matematyki wyłącznie 1:1 online, od klasy 4 do matury. Na pierwszej lekcji sprawdzimy kolejność działań i to, co z niej wyrasta: potęgi, wyrażenia i równania.
- 30 minut
- 1:1 online



