Przejdź do treści
Wszystkie poradniki
,

Pole i obwód koła: jak ich nie mylić. Wzory i przykłady

Okładka wpisu SOLVE: Pole i obwód koła: jak ich nie mylić. Wzory i przykłady
Pole koła = πr²

a nie 2πr (to jest obwód)

Pole to cała pizza, obwód to sama skórka. Dla pizzy o promieniu 3 cm pole wychodzi 9π cm², a skórka 6π cm. Niżej zmienisz promień i zobaczysz, czemu w polu jest kwadrat, a w obwodzie go nie ma.

Pole koła: wzór to πr², a obwód to 2πr. Te dwa wzory myli prawie każdy. Spokojnie, da się to zapamiętać raz na zawsze. Pole to cała pizza, obwód to sama skórka. W polu jest r², bo liczysz całą powierzchnię. W obwodzie idziesz tylko dookoła, więc kwadratu nie ma. Na egzaminie ósmoklasisty liczysz bez kalkulatora, więc wynik często zostawiasz z π.

W skrócie
  • r²Pole = πr². Cała pizza, wynik w cm².
  • 2rObwód = 2πr. Sama skórka, wynik w cm.
  • dMasz średnicę? Najpierw podziel ją przez 2. Wzory chcą promienia.
  • πBez kalkulatora zostaw π w wyniku, chyba że zadanie każe przyjąć 3,14.
ten temat przerobisz w zbiorzeFigury złożone, koło i okrągRozwiązania krok po kroku, próbka za darmo39,99 złZobacz zbiór
Scena: pizza

Pole koła: wzór na całą pizzę

Promień, czyli odległość od środka do brzegu, oznaczasz literą r. Wybierz promień i przełącz między polem a obwodem. Zobacz, który wynik rośnie szybciej.

Zadanie

Pizza ma promień 3 cm. Oblicz jej pole i obwód.

Ile kwadratów r · r mieści się w pizzy?

Niebieski kwadrat ma bok r. Pizza mieści około 3,14 takich kwadratów. Stąd πr².

r² r

Pole to cała powierzchnia, więc wynik jest w cm². Skórka to linia, więc obwód jest w cm. Jednostka od razu podpowiada, który wzór wziąć.

  • r²Pole: P = πr²Mnożysz π przez r · r. Dla r = 3: π · 9 = 9π cm².
  • 2rObwód: Obw = 2πrMnożysz 2 · π · r. Dla r = 3: 2 · π · 3 = 6π cm.
  • ππ to około 3,14π to stała liczba, ta sama dla każdego koła. 9π to około 28,26 cm².
Krok po kroku

Promień czy średnica? Najpierw połowa

Średnica to cała szerokość koła, od brzegu do brzegu przez środek. Jest dwa razy większa niż promień. Wzory chcą promienia, więc średnicę najpierw dzielisz przez 2.

Zadanie

Średnica koła ma 10 cm. Oblicz pole i obwód tego koła.

  1. r = 10 : 2 = 5 cm
  2. P = π · 5² = π · 25 = 25π cm²
  3. Obw = 2 · π · 5 = 10π cm
  4. Obw = π · d = π · 10 = 10π

Skrót do sprawdzania. Obwód możesz policzyć na dwa sposoby: 2πr albo πd. Jeśli oba dają to samo, promień masz dobrze. Pole zawsze liczysz z promienia, nigdy z całej średnicy.

Pytanie odwrotne

Znasz obwód, szukasz pola: wróć do promienia

To zadanie wraca często. Masz obwód, a pytają o pole. Z obwodu wyciągasz promień, a z promienia liczysz pole.

Zadanie

Obwód koła wynosi 12π cm. Oblicz pole tego koła.

  1. 2πr = 12π
  2. ⇔ r = 12π : 2π = 6 cm
  3. P = π · 6² = 36π cm²
  4. 2 · π · 6 = 12π ✓

Zadanie zamknięte · 1 pkt

Pole koła jest równe 16π cm². Oblicz obwód tego koła i wybierz poprawną odpowiedź.

zajrzyj do środka, zanim kupiszDarmowa próbka zbioru Figury złożone, koło i okrągOtwórz próbkę →
Scena: jeden kawałek

Pół koła i ćwiartka: nie zapomnij o cięciach

Pole kawałka to po prostu część całej pizzy. Z obwodem jest haczyk. Kawałek ma skórkę i jeszcze dwa proste cięcia od środka.

Zadanie

Pizzę o promieniu 6 cm pokrojono na 4 równe kawałki. Oblicz pole i obwód jednego kawałka.

Jaka część pizzy?

Wybierz kawałek. Skórka jest pomarańczowa, cięcia przerywane.

6 cm

Półkole w zadaniach. Pole półkola to połowa πr². Obwód półkola to połowa skórki plus cała średnica, bo tam przecięto koło. Dla r = 6: 6π + 12 cm.

Typowe błędy

4 pułapki, przez które koło zabiera punkty

Każdą sprawdzisz na pizzy o promieniu 3 cm. Pole ma wyjść 9π, a obwód 6π.

01

Pomylone wzory

Pole
P = 2 · π · 3 = 6π cm²
P = π · 3² = 9π cm²

Dlaczego: pole to powierzchnia, więc potrzebny jest kwadrat. Test jednostką: cm² w wyniku, to we wzorze musi być r · r.

02

Średnica zamiast promienia

Dane
d = 6, P = π · 6² = 36π
r = 3, P = π · 3² = 9π

Dlaczego: wzór chce promienia, a 6 to średnica. Wynik z średnicy wychodzi aż 4 razy za duży.

03

Kwadrat na π też

Kolejność
πr² = (π · 3)² = 9π²
πr² = π · (3 · 3) = 9π

Dlaczego: potęga dotyczy tylko r. Najpierw potęga, potem mnożenie przez π.

04

Obwód kawałka bez cięć

Wycinek
Obwód półkola r = 3: 3π
Obwód półkola r = 3: 3π + 6

Dlaczego: półkole ma też prosty brzeg, czyli średnicę. Obejdź kawałek palcem i policz każdy odcinek.

Znajdź błąd

Obwód koła wynosi 10π cm. Oblicz pole tego koła.

Kliknij krok, w którym coś poszło nie tak.

Jest! We wzorze jest 2πr, a nie πr. Dzielisz przez 2π, więc r = 10π : 2π = 5.

Poprawnie: P = π · 5² = 25π cm². Test: 2 · π · 5 = 10π.

Sprawdź się

Pole koła, wzór w praktyce: 5 zadań

Od najprostszego. W zadaniach 1-4 wpisz samą liczbę, która stoi przed π. W zadaniu 5 wpisz wynik z przecinkiem.

Wynik: 0 / 5
  1. 1Oblicz pole koła o promieniu 5 cm. Wpisz liczbę przed π.

    Nie tym razem. Promień razy promień, potem π.

    25π cm². P = π · 5² = π · 25 = 25π.

  2. 2Oblicz obwód koła o średnicy 8 cm. Wpisz liczbę przed π.

    Nie tym razem. Ile ma promień?

    8π cm. r = 4, więc Obw = 2 · π · 4 = 8π. Albo od razu π · d = 8π.

  3. 3Obwód koła to 6π cm. Oblicz jego pole. Wpisz liczbę przed π.

    Nie tym razem. Najpierw promień z obwodu.

    9π cm². 2πr = 6π, więc r = 3. P = π · 3² = 9π.

  4. 4Oblicz pole półkola o promieniu 4 cm. Wpisz liczbę przed π.

    Nie tym razem. Policz całe koło i weź połowę.

    8π cm². Całe koło: π · 4² = 16π. Połowa: 16π : 2 = 8π.

  5. 5Koło ma promień 10 cm. Przyjmij π ≈ 3,14 i oblicz obwód w cm.

    Nie tym razem. Najpierw 2 · 10, potem razy 3,14.

    62,8 cm. Obw = 2 · π · 10 = 20π ≈ 20 · 3,14 = 62,8.

Do rodzica: pole i obwód myli większość uczniów, to normalne i szybko się układa. Przy okazji zapytaj dziecko o talerz albo pokrywkę: czy chcesz wiedzieć, ile zajmuje miejsca, czy ile ma dookoła? Takie pytanie zadane dwa razy w tygodniu robi więcej niż strona wzorów.

Mikro-akcja na dziś: narysuj na karteczce koło. W środku napisz „πr², cm²”, a dookoła, po brzegu, „2πr, cm”. Przyklej ją przy biurku. Przy każdym zadaniu z kołem zapytaj się najpierw: pizza czy skórka?

Czytaj dalej

To też Ci się przyda

przygotowanie 1:1

Rozumiesz przykład, a w zadaniu znowu się gubisz?

To nie kwestia talentu. Ćwiczysz to z korepetytorem 1:1, od pierwszej lekcji na zadaniach CKE, i pytasz tyle razy, ile trzeba. Po próbnej wiesz, od czego zacząć.

  • 30 minut online
  • bez opłat
  • bez karty