Przejdź do treści
Wszystkie poradniki
, ,

Logarytmy od podstaw!

Okładka wpisu SOLVE: Logarytmy od podstaw!
log28 = 3

bo 2 · 2 · 2 = 8

Logarytm to odpowiedź na jedno pytanie: do jakiej potęgi trzeba podnieść podstawę, żeby dostać daną liczbę. Cała reszta tego wpisu to ćwiczenie tego jednego pytania na poziomie podstawowym i rozszerzonym.

Logarytmy mają opinię najbardziej abstrakcyjnego tematu w liceum. Niesłusznie. To po prostu potęgowanie czytane od tyłu: zamiast pytać „ile to 2³?”, pytasz „do której potęgi podnieść 2, żeby dostać 8?”. Jak to raz zobaczysz, wzory przestają być magią.

ten temat przerobisz w zbiorzeLogarytmy na maturę podstawowąRozwiązania krok po kroku, próbka za darmo49,99 złZobacz zbiór
Poziom podstawowy

Logarytm od zera: ile razy mnożysz?

logab = c oznacza dokładnie to samo co ac = b. Wybierz podstawę, przesuń suwak i patrz, jak rośnie łańcuch mnożeń.

log2 8 = 3

Podstawa

Logarytm liczy, ile razy mnożysz podstawę przez siebie, żeby dojść do liczby. Przesuń suwak do zera: zero mnożeń daje 1, dlatego logarytm z 1 to zawsze 0.

Dwa warunki, o których łatwo zapomnieć: podstawa jest dodatnia i różna od 1, a liczba logarytmowana jest dodatnia. Dlatego log₂(−4) nie istnieje: żadna potęga dwójki nie da liczby ujemnej.

Własności logarytmów: 3 wzory na maturę podstawową

Wszystkie trzy wynikają z działań na potęgach. Działają tylko wtedy, gdy logarytmy mają tę samą podstawę.

  • ·Suma to iloczynlogax + logay = loga(x · y)
  • :Różnica to ilorazlogax − logay = loga(x : y)
  • xⁿPotęga wychodzi przedlogaxⁿ = n · logax
Krok po kroku

Ile to log212 − log23? Zobacz każdy krok

Ani 12, ani 3 nie są potęgami dwójki. Własność różnicy załatwia sprawę w dwie linijki.

  1. log212 − log23
  2. log2(12 : 3)
  3. log24
  4. 2

Typowe błędy

4 pułapki w logarytmach na podstawie

Każdą wyłapiesz, jeśli przy każdym wyniku zadasz pytanie z definicji: czy podstawa do tej potęgi faktycznie daje tę liczbę?

01

Logarytm sumy rozbity na sumę

Własności
log2(4 + 4) = log24 + log24
log2(4 + 4) = log28 = 3

Dlaczego: własność działa dla iloczynu, nie sumy. log₂4 + log₂4 = 4, a log₂8 = 3, więc te liczby się nie zgadzają.

02

Iloraz logarytmów to nie logarytm ilorazu

Własności
log28 : log22 = log24
log28 : log22 = 3 : 1 = 3

Dlaczego: dzielisz dwie liczby: 3 przez 1. Wzór z ilorazem dotyczy log(x/y), czyli logarytmu z ilorazu, a nie dzielenia logarytmów.

03

Logarytm bez podstawy

Zapis
log 100 = 50 albo „nie da się”
log 100 = log10100 = 2

Dlaczego: gdy podstawy nie ma, chodzi o 10. 10² = 100, więc wynik to 2.

04

Logarytm z jedynki

Definicja
log51 = 1
log51 = 0

Dlaczego: każda dozwolona podstawa do potęgi zero daje 1: 5⁰ = 1. Dlatego logarytm z 1 to zawsze 0.

Logarytmy: zadania na poziomie podstawowym

Pięć przykładów od najłatwiejszego. Policz bez kalkulatora, wpisz wynik i kliknij „Sprawdź”. Liczby ujemne wpisuj z minusem, np. −2.

Wynik: 0 / 5
  1. 1log232

    Nie tym razem. Do jakiej potęgi trzeba podnieść podstawę?

    5. 2⁵ = 32.

  2. 2log 1000

    Nie tym razem. Do jakiej potęgi trzeba podnieść podstawę?

    3. Podstawa 10: 10³ = 1000.

  3. 3log71

    Nie tym razem. Do jakiej potęgi trzeba podnieść podstawę?

    0. 7⁰ = 1, tak jak dla każdej podstawy.

  4. 4log3(19)

    Nie tym razem. Do jakiej potęgi trzeba podnieść podstawę?

    −2. 3⁻² = 19. Ułamek „pod kreską” daje ujemny wynik.

  5. 5log26 + log2(43)

    Nie tym razem. Do jakiej potęgi trzeba podnieść podstawę?

    3. Suma logarytmów to logarytm iloczynu: log₂(6 · 43) = log₂8 = 3.

Poziom rozszerzony

Funkcja logarytmiczna: dlaczego znak się odwraca?

Przy nierównościach liczy się jedno: czy funkcja rośnie, czy maleje. A to zależy wyłącznie od podstawy.

1 y = log2 x

a > 1: funkcja rośnie. Większy argument daje większy logarytm, więc w nierówności znak zostaje: log₂x > 3 ⇒ x > 8.

R1

Nierówność z podstawą mniejszą od 1

Nierówności
log12x > 2 ⇒ x > 14
log12x > 2 ⇒ 0 < x < 14

Dlaczego: funkcja o podstawie 12 maleje, więc przy przejściu na argumenty znak się odwraca. I nie zapominaj o dziedzinie x > 0.

R2

Rozwiązanie spoza dziedziny

Równania
x = 3 lub x = −3
D: x > 1 ⇒ x = 3

Dlaczego: w równaniu log₂(x − 1) + log₂(x + 1) = 3 liczba −3 daje logarytm z liczby ujemnej. Dziedzinę wypisz na początku, odrzuć na końcu.

Zmiana podstawy logarytmu [R]

Gdy logarytmy mają różne podstawy, sprowadzasz je do wspólnej. Najczęściej do takiej, w której obie liczby są „ładnymi” potęgami.

Wzórlogab = logcblogcaNowa podstawa c może być dowolna, byle ta sama na górze i na dole.
Przykładlog48 = log28log2432Sprawdzenie: 43/2 = (√4)³ = 8.
Poziom rozszerzony

Równanie logarytmiczne krok po kroku

Schemat jest zawsze ten sam: dziedzina, własności, definicja, sprawdzenie dziedziny. Najwięcej punktów ucieka na pierwszym i ostatnim kroku.

  1. log2(x − 1) + log2(x + 1) = 3
  2. log2[(x − 1)(x + 1)] = 3
  3. x² − 1 = 8
  4. x = 3 lub x = −3
  5. x = 3

Poziom rozszerzony · zadanie zamknięte

Zbiorem rozwiązań nierówności log13x > 1 jest

Mikro-akcja na dziś: przy każdym logarytmie, który liczysz, powiedz na głos pytanie z definicji: „do jakiej potęgi podnieść…?”. Po tygodniu przestaniesz potrzebować wzorów do prostych przykładów.

Czytaj dalej

To też Ci się przyda

Bezpłatna lekcja próbna

Logarytmy dalej straszą?

Na 30 minutach 1:1 online przejdziemy przez definicję i zadania z Twojego poziomu, podstawowego albo rozszerzonego, aż wszystko kliknie.

Umów bezpłatną lekcję
  • 30 minut
  • 1:1 online

przygotowanie 1:1

Rozumiesz przykład, a w zadaniu znowu się gubisz?

To nie kwestia talentu. Ćwiczysz to z korepetytorem 1:1, od pierwszej lekcji na zadaniach CKE, i pytasz tyle razy, ile trzeba. Po próbnej wiesz, od czego zacząć.

  • 30 minut online
  • bez opłat
  • bez karty