a nie √3/2. Tyle wynosi sin 60°, czyli wartość dla większego kąta.
Sinus dla 0°, 30°, 45°, 60° i 90° to po kolei √0, √1, √2, √3 i √4, każdy podzielony przez 2. Cosinus to ta sama lista od końca. Tangens to sinus podzielony przez cosinus. Całą tabelę odczytasz z jednej dłoni.
Tabela trygonometryczna dla kątów 30°, 45° i 60° wraca na maturze w zadaniach z trójkątami, z funkcjami i z obliczaniem wartości wyrażeń. Masz ją w karcie wzorów CKE, ale szukanie jej przy każdym zadaniu zabiera czas. Lepiej mieć ją w głowie. Spokojnie, nie trzeba jej wkuwać. Wystarczy jeden wzór na sinus, jedna dłoń i dwa trójkąty, z których te liczby się biorą.
- √Sinus kątów 0°, 30°, 45°, 60°, 90° to √0, √1, √2, √3, √4, a wszystko przez 2.
- ↔Cosinus to ta sama lista, tylko czytana od końca.
- ÷Tangens = sinus : cosinus. Dla 90° tangens nie istnieje.
- 5Pięć palców to pięć kątów. Zginasz palec i liczysz te po bokach.
Tabela trygonometryczna: pięć kątów, trzy funkcje
Zobacz najpierw całość. Sinus rośnie od 0 do 1, cosinus spada od 1 do 0, a tangens rośnie coraz szybciej.
W karcie wzorów CKE ta tabela jest w części o trygonometrii. Na końcu karty jest też tablica przybliżonych wartości sinusa, cosinusa i tangensa co 1°. Mimo to warto znać te pięć kątów na pamięć. Oszczędzasz czas i od razu widzisz, czy wynik ma sens.
Trik na palcach: zegnij palec i policz
Połóż lewą dłoń przed sobą, wnętrzem do siebie. Mały palec to 0°, serdeczny 30°, środkowy 45°, wskazujący 60°, a kciuk 90°. Zegnij palec swojego kąta. Palce od strony małego palca dają sinus, a palce od strony kciuka dają cosinus.
Odczytaj z dłoni sin 30° i cos 30°. Sprawdź wynik jedynką trygonometryczną.
Skąd te liczby: sinus to wysokość, cosinus to podstawa
Weź trójkąt prostokątny, w którym przeciwprostokątna, czyli najdłuższy bok, ma długość 1. Sinus kąta to wtedy długość boku naprzeciw kąta. Cosinus to długość boku przy kącie. Przesuń suwak i patrz, jak rosną i maleją.
Ustaw kąt 45°. Odczytaj sin 45° i cos 45° i sprawdź, czy są równe.
Oblicz sin 45° w trójkącie prostokątnym, którego przyprostokątne mają długość 1.
- sin 45°
- 12
- 1 · √2√2 · √2
- 22
Tangens: sinus podzielony przez cosinus
Tangensa nie musisz pamiętać osobno. Bierzesz sinus i cosinus z dłoni i dzielisz. W trójkącie to bok naprzeciw kąta przez bok przy kącie.
Oblicz tg 30°, korzystając z wartości sin 30° i cos 30°.
- tg 30°
- 12 : 32
- 1√3
- 33
- 30tg 30° = √3/3Mniej niż 1, bo przy małym kącie bok naprzeciw jest krótszy niż bok przy kącie.
- 45tg 45° = 1Sinus i cosinus są równe, więc dzielisz liczbę przez samą siebie.
- 60tg 60° = √3(√3/2) : (1/2) = √3 ≈ 1,73. Większy kąt, większy tangens.
Tabela trygonometryczna na maturze: wartość wyrażenia
Częsty typ zadania: masz wyrażenie z sinusami i tangensami i liczysz jego wartość. Podstawiasz liczby z tabeli i liczysz jak zwykłe działanie. Kalkulator prosty na maturze nie ma przycisku sin, więc tabela to Twoje jedyne źródło.
Oblicz wartość wyrażenia 2 · sin 30° + tg 45°.
Jedynka trygonometryczna to sin²α + cos²α = 1. Też jest w karcie wzorów. Dzięki niej z samego sinusa policzysz cosinus. Przykład: gdy sin α = 0,6 dla kąta ostrego, to cos²α = 1 − 0,36 = 0,64, więc cos α = 0,8.
4 pułapki z sinusem, cosinusem i tangensem
Większość z nich złapiesz jednym pytaniem: czy dla większego kąta ta wartość powinna rosnąć, czy maleć?
Mały kąt, mały sinus
SinusDlaczego: sinus rośnie razem z kątem. Test: √3/2 ≈ 0,87 to więcej niż sin 45° ≈ 0,71, a 30° jest mniejsze niż 45°.
Cosinus idzie w dół
CosinusDlaczego: cosinus maleje od 1 do 0. Test: cos 0° = 1, cos 90° = 0, więc cos 60° musi być bliżej zera.
tg 90° nie istnieje
TangensDlaczego: tg 90° = sin 90° : cos 90° = 1 : 0, a przez zero nie dzielisz. Test: tg 89° to już około 57,29.
Dwa razy większy kąt to nie dwa razy większy sinus
KątyDlaczego: sinus nie rośnie równo z kątem. Test: wtedy sin 90° byłby 3 · ½ = 1,5, a sinus nigdy nie przekracza 1.
Oblicz wartość wyrażenia sin 60° · cos 30°.
Kliknij krok, w którym coś poszło nie tak.
Jest! Na dłoni przy 30° od strony kciuka zostają 3 palce, więc cos 30° = √3/2. Połowa to cos 60°.
Poprawnie: √3/2 · √3/2 = 3/4. Test: sin 60° i cos 30° to ta sama liczba, więc wynik to jej kwadrat.
Tabela trygonometryczna: zadania do sprawdzenia
Pięć zadań, od najprostszego. Wyniki wpisz jako liczbę całkowitą albo ułamek dziesiętny z przecinkiem, np. 0,5.
- 1Oblicz 2 · sin 30°.
Nie tym razem. Ile palców jest przy 30° od strony małego palca?
1. sin 30° = ½, więc 2 · ½ = 1.
- 2Oblicz (sin 45°)², czyli sinus 45° do kwadratu.
Nie tym razem. Do kwadratu podnosisz i górę, i dół.
0,5. (√2/2)² = 2/4 = ½.
- 3Oblicz tg 45° + cos 60°.
Nie tym razem. Cosinus 60° to wartość od strony kciuka.
1,5. tg 45° = 1, cos 60° = ½. Razem 1,5.
- 4Oblicz (tg 60°)².
Nie tym razem. Najpierw tg 60° = sin 60° : cos 60°.
3. tg 60° = √3, a (√3)² = 3.
- 5Matura: kąt α jest ostry i sin α = 0,6. Oblicz cos α.
Nie tym razem. Użyj jedynki trygonometrycznej.
0,8. cos²α = 1 − 0,36 = 0,64, a kąt jest ostry, więc cos α = 0,8.
Do rodzica: trygonometria dla wielu uczniów brzmi groźnie, a w podstawie to pięć liczb i jedno dzielenie. Poproś dziecko, żeby pokazało Ci trik na palcach. Jeśli potrafi go wytłumaczyć, ma tę tabelę opanowaną. Jeśli się gubi, to normalne na tym etapie i do nadrobienia w kilka krótkich powtórek.
Mikro-akcja na dziś: weź kartkę i z pamięci, tylko z pomocą dłoni, wypisz całą tabelę dla 0°, 30°, 45°, 60° i 90°. Porównaj z tabelą wyżej. Powtórz jutro rano. Po trzech dniach zrobisz to w minutę.
Chcesz przerobić to do końca?
Zbiór zadań z rozwiązaniami krok po kroku. Pliki PDF dostajesz od razu po zakupie.
Zbiory działów mają darmową próbkę. Dwa materiały w koszyku to −10% na cały koszyk.



