Przejdź do treści
Wszystkie poradniki
,

Mnożenie i dzielenie ułamków: proste zasady i przykłady

Okładka wpisu SOLVE: Mnożenie i dzielenie ułamków: proste zasady i przykłady
12 : 14 = 12 · 4 = 2

a nie 12 · 14 = 18

Dzielenie zamieniasz na mnożenie przez odwrotność drugiego ułamka. Odwrotność to ten sam ułamek do góry nogami: z 14 robi się 41, czyli 4. Mnożenie jest jeszcze prostsze: góra razy góra, dół razy dół.

Dzielenie ułamków wygląda groźnie, a to tylko mnożenie w przebraniu. Pytasz po prostu: ile razy jedno mieści się w drugim? Ile odcinków po 14 GB obejrzysz, gdy masz 34 GB? Trzy. Niżej zobaczysz to na pasku, a potem przećwiczysz mnożenie, skracanie i liczby mieszane. Na egzaminie ósmoklasisty liczysz bez kalkulatora, więc te zasady muszą siedzieć w głowie.

W skrócie
  • ×Mnożenie: licznik razy licznik, mianownik razy mianownik.
  • :Dzielenie: pierwszy ułamek zostaje, drugi odwracasz i mnożysz.
  • ↘Skracaj na krzyż przed mnożeniem. Liczby zostają małe.
  • 2½Liczbę mieszaną zamień najpierw na ułamek niewłaściwy.
ten temat przerobisz w zbiorzeUłamki, oś liczbowa i zaokrągleniaRozwiązania krok po kroku, próbka za darmo39,99 złZobacz zbiór
Scena: część z części

Mnożenie ułamków: góra razy góra

Telefon ma 34 baterii. Gra zje 23 tego, co zostało. Jaką część pełnej baterii zje? Mnożenie ułamków to właśnie „część z części”. Licznik to liczba nad kreską, mianownik to liczba pod kreską.

Zadanie

Oblicz 23 · 34.

Ile kratek jest ciemnych?

Niebieskie kolumny to pierwszy ułamek. Z nich bierzesz paski drugiego ułamka. Ciemne kratki to wynik.

Pierwszy:
Drugi:

Słowo „z” w zadaniu znaczy „razy”. 23 z 12 zł to 23 · 12 = 8 zł. Liczbę całkowitą traktujesz jak ułamek z mianownikiem 1.

Krok po kroku

Skracanie na krzyż: najpierw skróć, potem mnóż

Skrócić to podzielić licznik i mianownik przez tę samą liczbę. Przy mnożeniu możesz skracać na krzyż: licznik jednego ułamka z mianownikiem drugiego. Dzięki temu nie mnożysz dużych liczb.

Zadanie

Oblicz 49 · 158 i podaj wynik w postaci nieskracalnej.

  1. 49 · 158
  2. = 19 · 152
  3. = 13 · 52
  4. = 1 · 53 · 2 = 56
  5. 6072 = 56 ✓

Na krzyż tylko przy mnożeniu. Przy dodawaniu ułamków tak skracać nie wolno. Przy dzieleniu najpierw odwróć drugi ułamek, a dopiero potem skracaj.

Scena: paczka internetu

Dzielenie ułamków: ile razy się mieści?

Dzielenie pyta, ile razy druga liczba mieści się w pierwszej. Kolorowe kawałki na pasku to kolejne odcinki serialu. Policz je i porównaj z rachunkiem.

Zadanie

Masz 34 GB internetu. Jeden odcinek serialu zużywa 14 GB. Oblicz, ile odcinków obejrzysz.

Ile odcinków wejdzie w paczkę?

Wybierz paczkę i rozmiar odcinka. Szary pasek to cała paczka GB.

Dzielenie34 : 143Ile razy 14 mieści się w 34?
Mnożenie przez odwrotność34 · 413124 = 3. Ten sam wynik, tylko prościej.
zajrzyj do środka, zanim kupiszDarmowa próbka zbioru Ułamki, oś liczbowa i zaokrągleniaOtwórz próbkę →
Liczby mieszane

2½ i spółka: najpierw zamień na ułamek

Liczba mieszana to całości plus ułamek, na przykład 2½. Zanim pomnożysz albo podzielisz, zamień ją na ułamek niewłaściwy, czyli taki, w którym licznik jest większy od mianownika. 2½ to 52, bo 2 · 2 + 1 = 5.

Zadanie

Oblicz 334 : 114.

  1. 334 : 114 = 154 : 54
  2. = 154 · 45
  3. = 31 · 11 = 3
  4. 3 · 114 = 334 ✓

Zadanie zamknięte · 1 pkt

Oblicz 212 · 113 i wybierz poprawny wynik.

Typowe błędy

4 pułapki w ułamkach, które kosztują punkty

Każdą sprawdzisz odwrotnym działaniem. Wynik dzielenia razy dzielnik musi dać liczbę, od której zaczynasz.

01

Odwrócony nie ten ułamek

Dzielenie
12 : 14 = 2 · 14 = 12
12 : 14 = 12 · 4 = 2

Dlaczego: odwracasz tylko drugi ułamek, ten, przez który dzielisz. Test: 2 · 14 = 12.

02

Dzielenie przez liczbę całkowitą

Odwrotność
23 : 4 = 23 · 4 = 83
23 : 4 = 23 · 14 = 16

Dlaczego: 4 to 41, a jego odwrotność to 14. Dzielisz na 4 części, więc wynik musi być mniejszy.

03

Całości osobno, ułamki osobno

Mieszane
112 · 112 = 114
32 · 32 = 94 = 214

Dlaczego: tak mnożysz tylko kawałki, a gubisz resztę. Test: 1,5 · 1,5 = 2,25, czyli 2¼.

04

Wynik bez skrócenia

Postać
23 · 34 = 612
23 · 34 = 612 = 12

Dlaczego: w zadaniu zamkniętym odpowiedź jest zwykle skrócona. Jeśli jej nie widzisz, skróć swój wynik do końca.

Znajdź błąd

Oblicz 112 : 34.

Kliknij krok, w którym coś poszło nie tak.

Jest! Odwrócony został pierwszy ułamek. Odwracasz drugi, czyli 34 zamieniasz na 43.

Poprawnie: 32 · 43 = 126 = 2. Test: 2 · 34 = 64 = 112.

Sprawdź się

Mnożenie i dzielenie ułamków: 5 zadań

Od najprostszego. Ułamek wpisz z ukośnikiem, na przykład 2/5, skrócony do końca. Gdy polecenie mówi o liczbie dziesiętnej, wpisz ją z przecinkiem.

Wynik: 0 / 5
  1. 1Oblicz 23 · 35. Wpisz ułamek.

    Nie tym razem. Skróć trójki na krzyż.

    25. Trójki skracasz na krzyż: 21 · 15 = 25.

  2. 2Oblicz 34 : 38.

    Nie tym razem. Odwróć drugi ułamek.

    2. 34 · 83 = 2412 = 2. Sprawdź: 2 · 38 = 68 = 34.

  3. 3Oblicz 58 · 415. Wpisz ułamek.

    Nie tym razem. Skracaj 5 z 15 i 4 z 8.

    16. 5 i 15 przez 5, 4 i 8 przez 4: 12 · 13 = 16.

  4. 4Oblicz 214 : 112. Wynik wpisz jako liczbę dziesiętną.

    Nie tym razem. Najpierw zamień na ułamki niewłaściwe.

    1,5. 94 : 32 = 94 · 23 = 1812 = 32 = 112 = 1,5.

  5. 5Playlista trwa 34 godziny. Każda piosenka trwa 120 godziny. Oblicz, ile jest piosenek.

    Nie tym razem. Ile razy 120 mieści się w 34?

    15. 34 : 120 = 34 · 20 = 15. To 45 minut po 3 minuty.

Do rodzica: ułamki to jeden z działów, które najczęściej trzeba utrwalić, i to zupełnie normalne. Pomaga jedno pytanie przy każdym dzieleniu: „ile razy to się mieści?”. Jeśli dziecko umie odpowiedzieć na obrazku, reguła z odwracaniem przestaje być magiczna.

Mikro-akcja na dziś: zapisz na karteczce dwa zdania. „Razy: góra z górą, dół z dołem”. „Przez: drugi do góry nogami i razy”. Przy każdym dzieleniu zrób też sprawdzenie mnożeniem, zajmuje to 10 sekund.

Czytaj dalej

To też Ci się przyda

przygotowanie 1:1

Rozumiesz przykład, a w zadaniu znowu się gubisz?

To nie kwestia talentu. Ćwiczysz to z korepetytorem 1:1, od pierwszej lekcji na zadaniach CKE, i pytasz tyle razy, ile trzeba. Po próbnej wiesz, od czego zacząć.

  • 30 minut online
  • bez opłat
  • bez karty