a nie 12 · 14 = 18
Dzielenie zamieniasz na mnożenie przez odwrotność drugiego ułamka. Odwrotność to ten sam ułamek do góry nogami: z 14 robi się 41, czyli 4. Mnożenie jest jeszcze prostsze: góra razy góra, dół razy dół.
Dzielenie ułamków wygląda groźnie, a to tylko mnożenie w przebraniu. Pytasz po prostu: ile razy jedno mieści się w drugim? Ile odcinków po 14 GB obejrzysz, gdy masz 34 GB? Trzy. Niżej zobaczysz to na pasku, a potem przećwiczysz mnożenie, skracanie i liczby mieszane. Na egzaminie ósmoklasisty liczysz bez kalkulatora, więc te zasady muszą siedzieć w głowie.
- ×Mnożenie: licznik razy licznik, mianownik razy mianownik.
- :Dzielenie: pierwszy ułamek zostaje, drugi odwracasz i mnożysz.
- ↘Skracaj na krzyż przed mnożeniem. Liczby zostają małe.
- 2½Liczbę mieszaną zamień najpierw na ułamek niewłaściwy.
Mnożenie ułamków: góra razy góra
Telefon ma 34 baterii. Gra zje 23 tego, co zostało. Jaką część pełnej baterii zje? Mnożenie ułamków to właśnie „część z części”. Licznik to liczba nad kreską, mianownik to liczba pod kreską.
Oblicz 23 · 34.
Ile kratek jest ciemnych?
Niebieskie kolumny to pierwszy ułamek. Z nich bierzesz paski drugiego ułamka. Ciemne kratki to wynik.
Słowo „z” w zadaniu znaczy „razy”. 23 z 12 zł to 23 · 12 = 8 zł. Liczbę całkowitą traktujesz jak ułamek z mianownikiem 1.
Skracanie na krzyż: najpierw skróć, potem mnóż
Skrócić to podzielić licznik i mianownik przez tę samą liczbę. Przy mnożeniu możesz skracać na krzyż: licznik jednego ułamka z mianownikiem drugiego. Dzięki temu nie mnożysz dużych liczb.
Oblicz 49 · 158 i podaj wynik w postaci nieskracalnej.
- 49 · 158
- = 19 · 152
- = 13 · 52
- = 1 · 53 · 2 = 56
- 6072 = 56 ✓
Na krzyż tylko przy mnożeniu. Przy dodawaniu ułamków tak skracać nie wolno. Przy dzieleniu najpierw odwróć drugi ułamek, a dopiero potem skracaj.
Dzielenie ułamków: ile razy się mieści?
Dzielenie pyta, ile razy druga liczba mieści się w pierwszej. Kolorowe kawałki na pasku to kolejne odcinki serialu. Policz je i porównaj z rachunkiem.
Masz 34 GB internetu. Jeden odcinek serialu zużywa 14 GB. Oblicz, ile odcinków obejrzysz.
Ile odcinków wejdzie w paczkę?
Wybierz paczkę i rozmiar odcinka. Szary pasek to cała paczka GB.
2½ i spółka: najpierw zamień na ułamek
Liczba mieszana to całości plus ułamek, na przykład 2½. Zanim pomnożysz albo podzielisz, zamień ją na ułamek niewłaściwy, czyli taki, w którym licznik jest większy od mianownika. 2½ to 52, bo 2 · 2 + 1 = 5.
Oblicz 334 : 114.
- 334 : 114 = 154 : 54
- = 154 · 45
- = 31 · 11 = 3
- 3 · 114 = 334 ✓
Oblicz 212 · 113 i wybierz poprawny wynik.
4 pułapki w ułamkach, które kosztują punkty
Każdą sprawdzisz odwrotnym działaniem. Wynik dzielenia razy dzielnik musi dać liczbę, od której zaczynasz.
Odwrócony nie ten ułamek
DzielenieDlaczego: odwracasz tylko drugi ułamek, ten, przez który dzielisz. Test: 2 · 14 = 12.
Dzielenie przez liczbę całkowitą
OdwrotnośćDlaczego: 4 to 41, a jego odwrotność to 14. Dzielisz na 4 części, więc wynik musi być mniejszy.
Całości osobno, ułamki osobno
MieszaneDlaczego: tak mnożysz tylko kawałki, a gubisz resztę. Test: 1,5 · 1,5 = 2,25, czyli 2¼.
Wynik bez skrócenia
PostaćDlaczego: w zadaniu zamkniętym odpowiedź jest zwykle skrócona. Jeśli jej nie widzisz, skróć swój wynik do końca.
Oblicz 112 : 34.
Kliknij krok, w którym coś poszło nie tak.
Jest! Odwrócony został pierwszy ułamek. Odwracasz drugi, czyli 34 zamieniasz na 43.
Poprawnie: 32 · 43 = 126 = 2. Test: 2 · 34 = 64 = 112.
Mnożenie i dzielenie ułamków: 5 zadań
Od najprostszego. Ułamek wpisz z ukośnikiem, na przykład 2/5, skrócony do końca. Gdy polecenie mówi o liczbie dziesiętnej, wpisz ją z przecinkiem.
- 1Oblicz 23 · 35. Wpisz ułamek.
Nie tym razem. Skróć trójki na krzyż.
25. Trójki skracasz na krzyż: 21 · 15 = 25.
- 2Oblicz 34 : 38.
Nie tym razem. Odwróć drugi ułamek.
2. 34 · 83 = 2412 = 2. Sprawdź: 2 · 38 = 68 = 34.
- 3Oblicz 58 · 415. Wpisz ułamek.
Nie tym razem. Skracaj 5 z 15 i 4 z 8.
16. 5 i 15 przez 5, 4 i 8 przez 4: 12 · 13 = 16.
- 4Oblicz 214 : 112. Wynik wpisz jako liczbę dziesiętną.
Nie tym razem. Najpierw zamień na ułamki niewłaściwe.
1,5. 94 : 32 = 94 · 23 = 1812 = 32 = 112 = 1,5.
- 5Playlista trwa 34 godziny. Każda piosenka trwa 120 godziny. Oblicz, ile jest piosenek.
Nie tym razem. Ile razy 120 mieści się w 34?
15. 34 : 120 = 34 · 20 = 15. To 45 minut po 3 minuty.
Do rodzica: ułamki to jeden z działów, które najczęściej trzeba utrwalić, i to zupełnie normalne. Pomaga jedno pytanie przy każdym dzieleniu: „ile razy to się mieści?”. Jeśli dziecko umie odpowiedzieć na obrazku, reguła z odwracaniem przestaje być magiczna.
Mikro-akcja na dziś: zapisz na karteczce dwa zdania. „Razy: góra z górą, dół z dołem”. „Przez: drugi do góry nogami i razy”. Przy każdym dzieleniu zrób też sprawdzenie mnożeniem, zajmuje to 10 sekund.
Chcesz przerobić to do końca?
Dwa zbiory zadań z rozwiązaniami krok po kroku. Pliki PDF dostajesz od razu po zakupie.
Zbiory działów mają darmową próbkę. Dwa materiały w koszyku to −10% na cały koszyk.



