a nie 111
Sum od 2 do 12 jest 11, ale nie są tak samo częste. Liczysz pary oczek: dwie kostki dają 36 par, a sumę 7 daje 6 z nich. Niżej zobaczysz to w tabeli i na drzewku.
Prawdopodobieństwo brzmi jak zgadywanie, ale zadania z kostką i monetą to zwykłe liczenie. Zliczasz wyniki, które Ci pasują, i dzielisz przez wszystkie możliwe. Cała trudność to nie zgubić żadnego wyniku. Do tego służą dwa narzędzia: tabela dla dwóch kostek i drzewko dla monet. Na maturze podstawowej taki dział daje zwykle łatwe punkty.
- PPasujące przez wszystkie. Tyle wynosi prawdopodobieństwo, gdy każdy wynik jest tak samo możliwy.
- 36Dwie kostki to 6 · 6 = 36 par. Rysujesz tabelę 6 na 6.
- 8Trzy monety to 2 · 2 · 2 = 8 wyników. Rysujesz drzewko.
- 1Wynik zawsze jest od 0 do 1. Wyszło więcej? Szukaj błędu.
Prawdopodobieństwo: pasujące przez wszystkie
Zanim weźmiesz kostkę, zobacz to na playliście. Liczysz dwie rzeczy: ile jest wszystkich wyników i ile z nich Ci pasuje. Potem dzielisz.
Na playliście jest 20 utworów, w tym 5 Twoich ulubionych. Tryb losowy wybiera jeden. Oblicz prawdopodobieństwo, że trafi na ulubiony.
- |Ω| = 20
- |A| = 5
- P(A) = 520 = 14
- P(A) = 14
- ΩWszystkie wynikiΩ to zbiór wszystkich możliwych wyników. |Ω| to ich liczba.
- AZdarzenieA to wyniki, które Ci pasują. |A| to ile ich jest.
- PWzór z kartyP(A) = |A||Ω|. Ten wzór masz w karcie wzorów CKE.
Dwie kostki: tabela zamiast zgadywania
Wiersze to pierwsza kostka, kolumny to druga. Każde pole to jedna para, a pól jest 36. Wybierz zdarzenie i policz pola. Potem rzuć kośćmi i zobacz, że wynik z tabeli sprawdza się w praktyce.
Rzucasz dwiema kostkami. Oblicz prawdopodobieństwo, że suma oczek wyniesie 7.
Wiersz: pierwsza kostka. Kolumna: druga kostka.
Wybierz zdarzenie. Pasujące pola się podświetlą.
Sprawdź w praktyce
Kolejność ma znaczenie. Wynik 3 na pierwszej i 4 na drugiej kostce to inna para niż 4 i 3. W tabeli to dwa różne pola. Dlatego suma 7 ma aż 6 par, a suma 12 tylko jedną.
Rzuty monetą: drzewko pokaże wszystkie wyniki
Przy monetach łatwo zgubić wynik. Drzewko ich nie gubi: każdy rzut dzieli gałąź na dwie. Dwa rzuty to 4 wyniki, trzy rzuty to 8. Zmień zdarzenie i policz zielone końce.
Rzucasz trzy razy monetą. Oblicz prawdopodobieństwo, że wypadną dokładnie dwa orły.
O to orzeł, R to reszka. Każde rozgałęzienie to jeden rzut. Na końcach gałęzi masz wszystkie wyniki.
Rzucamy dwa razy symetryczną monetą. Prawdopodobieństwo, że wypadnie co najmniej jedna reszka, jest równe
„Co najmniej jeden”: policz odwrotnie
Zamiast liczyć wszystkie wyniki z szóstką, policz te bez szóstki. Potem odejmij od 1. Mniej liczenia, mniej miejsc na pomyłkę.
Rzucasz dwiema kostkami. Oblicz prawdopodobieństwo, że wypadnie co najmniej jedna szóstka.
- |Ω| = 36
- bez szóstki: 5 · 5 = 25
- P(A) = 1 − 2536
- P(A) = 1136
Słowa „co najmniej jeden” to sygnał. Prawie zawsze szybciej policzysz zdarzenie przeciwne: „ani jednego”. W karcie wzorów CKE jest P(A′) = 1 − P(A), gdzie A′ to zdarzenie przeciwne do A.
4 pułapki w zadaniach z kostką i monetą
Prawie każdy błąd to zgubiony albo podwójnie policzony wynik. Tabela i drzewko łapią oba.
Sumy nie są tak samo częste
Dwie kostkiDlaczego: sumę 7 daje 6 par, a sumę 2 tylko jedna para. Test: suma 2 i suma 7 nie mogą mieć tej samej szansy.
Para 3 i 4 to nie to samo co 4 i 3
KolejnośćDlaczego: (1, 6) i (6, 1) to dwa różne pola tabeli. Test: wypisz pary z pierwszą kostką od 1 do 6, wyjdzie 6.
Dodajesz zamiast mnożyć
Liczba wynikówDlaczego: do każdego wyniku pierwszej kostki pasuje każdy wynik drugiej. Test: tabela ma 6 wierszy po 6 pól.
Szóstka liczona dwa razy
Co najmniejDlaczego: para (6, 6) jest i w wierszu, i w kolumnie szóstek. Test: policz pola w tabeli, wyjdzie 11, a nie 12.
W klasie jest 12 dziewczyn i 8 chłopaków. Losujesz jedną osobę. Oblicz prawdopodobieństwo, że to chłopak.
Kliknij krok, w którym coś poszło nie tak.
Jest! Ω to wszystkie osoby w klasie, a nie same dziewczyny. Wszystkich jest 12 + 8 = 20.
Poprawnie: P(A) = 820 = 25. Test: chłopaków jest mniej niż połowa, więc P musi być mniejsze niż 12.
Szybki test na każdy wynik. Prawdopodobieństwo nie może być większe niż 1 ani ujemne. Jeśli wyszło na przykład 366, to dzielisz odwrotnie. Wszystkie wyniki zawsze idą na dół.
Prawdopodobieństwo: zadania do sprawdzenia
Pięć zadań, od najprostszego. Ostatnie jest maturalne. Wynik wpisz jako ułamek z ukośnikiem, na przykład 1/2.
- 1Rzucasz jedną kostką. Oblicz prawdopodobieństwo, że wypadnie więcej niż 4 oczka. Wpisz ułamek nieskracalny, np. 1/2.
Nie tym razem. Więcej niż 4 to 5 i 6.
1/3. Pasują 2 wyniki z 6: 26 = 13.
- 2Rzucasz dwiema kostkami. Oblicz prawdopodobieństwo, że suma oczek wyniesie 12. Wpisz ułamek.
Nie tym razem. Sumę 12 daje tylko jedna para.
1/36. Pasuje tylko para (6, 6).
- 3Rzucasz dwiema kostkami. Oblicz prawdopodobieństwo, że na obu wypadnie to samo. Wpisz ułamek nieskracalny.
Nie tym razem. Ile jest pól na przekątnej tabeli?
1/6. 6 par z 36: 636 = 16.
- 4Rzucasz trzy razy monetą. Oblicz prawdopodobieństwo, że wypadnie co najmniej jeden orzeł. Wpisz ułamek.
Nie tym razem. Policz zdarzenie przeciwne: same reszki.
7/8. Nie pasuje tylko RRR, więc 1 − 18 = 78.
- 5Matura: ze zbioru liczb od 1 do 20 losujesz jedną. Oblicz prawdopodobieństwo, że jest podzielna przez 3. Wpisz ułamek nieskracalny.
Nie tym razem. Wypisz: 3, 6, 9 i dalej do 18.
3/10. Pasuje 6 liczb z 20: 620 = 310.
Do rodzica: prawdopodobieństwo dobrze ćwiczy się przy grach planszowych. Zapytaj przy rzucie dwiema kostkami: „jaka jest szansa na siódemkę?”. Jeśli dziecko wie, że trzeba policzyć pary, a nie sumy, rozumie sedno działu.
Mikro-akcja na dziś: narysuj z pamięci tabelę 6 na 6 i wpisz w pola sumy oczek. Zaznacz wszystkie ósemki i policz je. Jeśli wyjdzie 5, masz 536 i tabelę w głowie na maturę.
Chcesz przerobić to do końca?
Zbiór zadań z rozwiązaniami krok po kroku. Pliki PDF dostajesz od razu po zakupie.
Zbiory działów mają darmową próbkę. Dwa materiały w koszyku to −10% na cały koszyk.



