Przejdź do treści
Wszystkie poradniki
,

Wartość bezwzględna bez stresu: odległość na osi zamiast wzorów

Okładka wpisu SOLVE: Wartość bezwzględna bez stresu: odległość na osi zamiast wzorów
|x| = 3 ⇔ x = 3 lub x = −3

a nie samo x = 3

Wartość bezwzględna to odległość od zera na osi. Do liczby 3 i do liczby −3 jest tak samo daleko, więc są dwa rozwiązania. Niżej zobaczysz, jak ta jedna myśl rozwiązuje równania i nierówności.

Wartość bezwzględna to po prostu odległość od zera na osi liczbowej. Piszesz ją w dwóch pionowych kreskach: |−5| = 5, bo od −5 do zera jest 5 kroków. Odległość nigdy nie jest ujemna. Większość zadań z modułem, czyli z wartością bezwzględną, rozwiążesz bez wzorów. Wystarczy narysować oś i zapytać: jak daleko?

W skrócie
  • 0|x| to odległość x od zera. Dlatego |−5| = 5 i |5| = 5.
  • ±|x − 2| = 3 ma dwa rozwiązania: 3 kroki w lewo i 3 w prawo od liczby 2.
  • <Mniejsza odległość to odcinek w środku: |x − 2| < 3 daje x ∈ (−1, 5).
  • >Większa odległość to dwie półproste na zewnątrz, w lewo i w prawo.
ten temat przerobisz w zbiorzeFunkcja liniowa, równania i nierówności liniowe, wartość bezwzględnaRozwiązania krok po kroku, próbka za darmo59,99 złZobacz zbiór
Przystanki zamiast wzorów

Wartość bezwzględna to odległość od zera

Wyobraź sobie linię autobusu. Twój przystanek to 0, w jedną stronę są liczby dodatnie, w drugą ujemne. Wartość bezwzględna mówi, ile przystanków jedziesz. Kierunek nie ma znaczenia.

Zadanie

Znajdź wszystkie liczby x, dla których |x| = 3.

Kolega mieszka 3 przystanki od Ciebie. Gdzie może mieszkać?

Stoisz na przystanku 0. Kliknij każdy przystanek, który pasuje. Odległość zmienisz niżej.

Kliknij przystanek. Zobaczysz, jak daleko jest od zera.

  • 5Liczba dodatnia|5| = 5. Od 5 do zera jest 5 kroków. Liczba zostaje bez zmian.
  • −Liczba ujemna|−5| = 5. Kroków też jest 5, tylko w drugą stronę. Minus znika.
  • 0Zero|0| = 0. Stoisz w miejscu, więc odległość to zero.

Odległość nigdy nie jest ujemna. Dlatego równanie |x| = −4 nie ma rozwiązań. Nie da się stać minus cztery przystanki od domu. Takie zadanie na maturze sprawdza, czy pamiętasz ten jeden fakt.

Scena: oś liczbowa

Równania z modułem: odległość od środka

|x − 2| to odległość liczby x od liczby 2. Równanie |x − 2| = 3 pyta: które liczby leżą dokładnie 3 kroki od dwójki? Idziesz 3 w lewo i 3 w prawo. Przesuń suwak x i sprawdź dowolną liczbę.

Zadanie

Rozwiąż równanie |x − 2| = 3, a potem nierówności |x − 2| < 3 i |x − 2| > 3.

Środek to liczba, od której mierzysz. Zasięg to liczba po prawej stronie. Wybierz znak i zobacz zbiór rozwiązań.

Znak
Środek
Zasięg

Plus w środku to minus na osi. |x + 2| to tak naprawdę |x − (−2)|, czyli odległość od −2. Zanim zaczniesz liczyć, przepisz moduł w postaci |x − środek|. To jedna linijka, a chroni przed najczęstszym błędem.

Nierówności

Wartość bezwzględna w nierównościach: w środku albo na zewnątrz

Mniejsza odległość od środka to liczby blisko niego, więc odcinek. Większa odległość to liczby daleko, więc dwie półproste. Gdy znak ma kreskę (≤ albo ≥), końce też należą do zbioru.

Zadanie

Rozwiąż nierówność |x − 2| < 3 i nierówność |x − 2| > 3.

Mniejsza odległość|x − 2| < 3x ∈ (−1, 5)Wszystko bliżej niż 3 od dwójki. Odcinek w środku.
Większa odległość|x − 2| > 3x ∈ (−∞, −1) ∪ (5, ∞)Wszystko dalej niż 3. Dwie półproste na zewnątrz.

Karta wzorów CKE ma to gotowe. Jest tam zapis: |x − a| ≤ r wtedy i tylko wtedy, gdy a − r ≤ x ≤ a + r. Podobny jest dla znaku ≥. Ze wzoru korzystasz szybciej, kiedy rozumiesz rysunek. a to środek, r to zasięg.

Zadanie zamknięte · 1 pkt

Zbiorem wszystkich rozwiązań nierówności |x + 1| ≤ 4 jest przedział

zajrzyj do środka, zanim kupiszDarmowa próbka zbioru Funkcja liniowa, równania i nierówności liniowe, wartość bezwzględnaOtwórz próbkę →
Krok po kroku

Gdy w module jest 2x zamiast x

Na maturze w module często stoi coś więcej niż samo x. Wtedy rozbijasz zadanie na dwa zwykłe równania. Kliknij „Następny krok” albo poczekaj chwilę.

Zadanie

Rozwiąż równanie |2x − 4| = 6.

  1. 2x − 4 = 6 lub 2x − 4 = −6
  2. 2x = 10 lub 2x = −2
  3. x = 5 lub x = −1
  4. x ∈ {−1, 5}

Skrót przez oś. |2x − 4| = 2 · |x − 2|, więc równanie to |x − 2| = 3. Odległość 3 od dwójki daje −1 i 5. Ten sam wynik, a liczb mniej.

Typowe błędy

4 pułapki z wartością bezwzględną

Każdą sprawdzisz, wstawiając jedną liczbę do modułu. Jeśli odległość się nie zgadza, gdzieś zgubiłeś stronę osi.

01

Gubisz drugie rozwiązanie

Równanie
|x| = 3 ⇔ x = 3
|x| = 3 ⇔ x = 3 lub x = −3

Dlaczego: do zera tak samo daleko jest z obu stron. Test: |−3| = 3, więc −3 też pasuje.

02

Zostawiasz tylko połowę odcinka

Nierówność
|x − 2| < 3 ⇔ x < 5
|x − 2| < 3 ⇔ −1 < x < 5

Dlaczego: odległość liczy się w obie strony. Test: x = −4 spełnia x < 5, ale |−4 − 2| = 6, czyli nie mniej niż 3.

03

Środek z plusem

Znak
|x + 2| = 1: środek 2
|x + 2| = 1: środek −2, x = −3 lub x = −1

Dlaczego: x + 2 to x − (−2). Test: dla x = −3 w module jest −1, a |−1| to 1.

04

Moduł równy liczbie ujemnej

Brak rozwiązań
|x| = −4 ⇔ x = −4
|x| = −4: brak rozwiązań

Dlaczego: odległość nie bywa ujemna. Test: |−4| = 4, a nie −4.

Znajdź błąd

Rozwiąż nierówność |x − 1| > 4.

Kliknij krok, w którym coś poszło nie tak.

Jest! Większa odległość to liczby daleko od środka, czyli na zewnątrz. Odcinek w środku to rozwiązanie dla znaku <.

Poprawnie: x ∈ (−∞, −3) ∪ (5, ∞). Test: x = 0 leży w środku, a |0 − 1| = 1, czyli nie więcej niż 4.

Jeden rysunek ratuje punkty. Przy każdym module narysuj w brudnopisie oś i środek. Od środka odmierz zasięg w lewo i w prawo. Trwa to kilka sekund, a od razu widać, czy wynik to odcinek, czy dwie półproste.

Sprawdź się

Wartość bezwzględna: 5 zadań

Od najprostszego do maturalnego. Wpisuj same liczby. Minus możesz wpisać zwykłym łącznikiem.

Wynik: 0 / 5
  1. 1Oblicz |−7|. Wpisz liczbę.

    Nie tym razem. Jak daleko od zera jest −7?

    7. Od −7 do zera jest 7 kroków.

  2. 2Rozwiąż |x| = 6. Wpisz ujemne rozwiązanie.

    Nie tym razem. Szukasz liczby po lewej stronie zera.

    −6. Rozwiązania to 6 i −6.

  3. 3Rozwiąż |x − 3| = 5. Wpisz większe rozwiązanie.

    Nie tym razem. Środek to 3, zasięg 5.

    8. 3 + 5 = 8 i 3 − 5 = −2.

  4. 4Rozwiąż |x + 4| = 2. Wpisz mniejsze rozwiązanie.

    Nie tym razem. Środek to −4, a nie 4.

    −6. −4 − 2 = −6 i −4 + 2 = −2.

  5. 5Matura: ile liczb całkowitych spełnia nierówność |x − 2| ≤ 3? Wpisz liczbę.

    Nie tym razem. Wypisz liczby od −1 do 5 razem z końcami.

    7. Pasują −1, 0, 1, 2, 3, 4, 5.

Do rodzica: wartość bezwzględna często brzmi dla ucznia abstrakcyjnie. Pomaga pytanie o odległość: „ile przystanków jest od 0 do −5?”. Jeśli dziecko rysuje oś przy każdym zadaniu z modułem, idzie w dobrą stronę. Rysunek nie jest stratą czasu na maturze.

Mikro-akcja na dziś: weź trzy moduły z podręcznika i przy każdym zapisz tylko dwie rzeczy: środek i zasięg. Na przykład |x + 1| ≤ 4 to środek −1 i zasięg 4. Rozwiązania przyjdą same.

Sklep SOLVE

Chcesz przerobić to do końca?

Zbiór zadań z rozwiązaniami krok po kroku. Pliki PDF dostajesz od razu po zakupie.

Zbiory działów mają darmową próbkę. Dwa materiały w koszyku to −10% na cały koszyk.

Czytaj dalej

To też Ci się przyda

przygotowanie 1:1

Rozumiesz przykład, a w zadaniu znowu się gubisz?

To nie kwestia talentu. Ćwiczysz to z korepetytorem 1:1, od pierwszej lekcji na zadaniach CKE, i pytasz tyle razy, ile trzeba. Po próbnej wiesz, od czego zacząć.

  • 30 minut online
  • bez opłat
  • bez karty